متاسفانه در بعضی موارد افراد ناآگاه با توصیه‌های غلط، نگرانی را در والدین افزایش می‌دهند. اميد است مطلب زیر باعث آگاهی بیشتری در این مورد شود.

ساق‌هاي كماني شكل

در حالت ایستاده هنگامی که قوزک‌های داخلی مجاور یکدیگر قرار می‌گیرند، اگر ساق‌ها کمانی شکل باشند، زانو‌ها از هم فاصله پیدا می‌کنند که اصطلاحا به آن پای پرانتزی می‌گویند. بسته به شدت بیماری، ميزان پرانتزي بودن متفاوت است. پای پرانتزی در نوزادان و بچه‌ها تا سن دو سالگی با حدي طبیعی و حداکثر مقدار آن درسن 12-18 ماهگي است؛ يعني سنی که کودک شروع به راه رفتن می‌کند و هر چه کودک زودتر راه بيفتد، شدت آن بیشتر است. پای پرانتزی در کودکان زیر دو سال طبیعی است و به آن نوع فیزیولوِژیک می‌گویند. این نوع خود به خود برطرف می‌شود و نیازی به درمان ندارد. البته پدر و مادر‌ها باید آگاه باشند اگر پای پرانتزی کودک‌شان شدید بود و یا اگر بعد از دو سه سالگی باقی ماند، به پزشک متخصص مراجعه کنند؛ زيرا در بعضی موارد علت آن مرضی است که نیاز به درمان دارد. یکی از علل پای پرانتزی مرضی در کودکان، راشیتیسم است که در اثر کمبود ویتامین D ايجاد و با مصرف این ویتامین درمان می‌شود. باید توجه داشت که نوعی راشیتیسم مقاوم به ویتامین D وجود دارد که نيازمند درمان خاص خود مي‌باشد.

بيماري‌هاي ژنتيك و ارثي

علل ديگر اين عارضه در کودکان، بعضی بیماری‌های ژنتیک و ارثی، ضعف عضلات خارج زانو و قوی‌تر بودن عضلات داخلی زانو نسبت به خارج آن و بعضی شکستگی‌های ساق یا ران بچه‌ها است که روی صفحه رشد اثر می‌گذارد. در مواردی که علت، شکستگی باشد، به دلیلی سمت داخل صفحه رشد در انتهای ران یا ابتدای ساق، رشد طبیعی خود را از دست می‌دهد و چون در سمت خارج رشد آن طبیعی یا بیش از حد به سمت داخل است، کم‌کم با رشد، ساق‌ها پرانتزی می‌شوند. البته نباید فکر کرد که در همه شکستگي‌های ساق یا ران این اتفاق مي‌افتد. شکستگی اگر در صفحه رشد و یا مجاور آن باشد، احتمال این امر بیشتر است. در این موارد بایستی به ارتوپد مراجعه کرد و اقدامات درمانی را انجام داد. پای پرانتزی درموارد فیزیولوژِیک و راشیتیسم، قرینه و دو طرفه است و اگر یکطرفه باشد، قضیه جدی‌تر است و نیاز به درمان دارد. درمان موارد مرضی در بچه‌ها تجویز کفش طبی یا زانوبندهای مخصوص است كه اگر اصلاح نشد و یا بدتر شد، اعمال جراحی پس از اتمام سن رشد انجام مي‌گيرد.

جراحي

البته در بعضی موارد خاص می‌توان اعمال جراحی را قبل از پایان سن رشد انجام داد. به خاطر پای پرانتزی، نباید فعالیت کودک را محدود کرد. با ورزش پای پرانتزی بهتر نمی‌شود. اگر پای پرانتزی درمان نشود، باعث درد قسمت داخلی زانو و آرتروز داخل زانو خواهد شد. پای پرانتزی در نوجوانان ممکن است دردناک باشد.

پاي پرانتزي در افراد بزرگسال

در افراد بزرگسال علت پای پرانتزی می‌تواند ارثی باشد. در مواردی که انتهای استخوان ران یا ابتدای ساق یا پارگی کپسول و یا رباط خارجی زانو بدجوش بخورد، این عارضه می‌تواند ايجاد شود. در این سنین اگر درجه پرانتزی بیش از حد شود، باید عمل جراحي صورت گيرد؛ در غير اين صورت دچار آرتروز زودرس زانو خواهد شد. در سنین بالا و به ویژه در خانم‌ها که آرتروز سمت داخل زانو شایع است، به دلیل اینکه غضروف سمت داخل زانو نازک و فاصله مفصل در این ناحیه کم می‌شود، پای پرانتزی به وجود می‌آید که اگر آرتروز شدید باشد، دیگر عمل جراحی و صاف کردن موثر نيست و باید عمل جراحی تعویض مفصل انجام گیرد. گاهی همراه پای پرانتزی معمولا چرخش به داخل استخوان درشت نی پیش می‌آید که درمان آن سخت‌تر است.